Bibliografie

WERK VAN GASTON MARTENS

Toneelstukken

Het werk van Martens werd gespeeld in minstens 36 landen: Verenigde Staten (US), Canada, Brazilië, Engeland, Zweden, Noorwegen, Finland, Duitsland, Oostenrijk, Roemenië, Italië, Zwitserland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, België, Congo, Australië, Zuid-Afrika, Spanje, Tunesië, Argentinië, Chili, Polen, Marokko, Peru, Andorra, Monaco, Rusland, Algerije, Uruguay, Tsjecho-Slowakije, Cochin-China (Zuid-Vietnam).

Alle stukken werden geschreven voor gemengd toneel, met uitzondering van: ‘Farce Koning’, ‘Dertienavondliefde’ (‘Vrijers op dertienavond’), ‘Twee keren dood’ (‘Klakke’s tweede dood’), ‘Hemelvaart, heen en terug’ (bewerking door C. J. Staes) en ‘De soldaat van Napoleon’.

  • ‘Farce Koning’ – 1913, Blijspel in één bedrijf, onder de schuilnaam Marten Seghers
  • ‘Dwang’ – 1915, Toneelspel in drie bedrijven – onuitgegeven
  • ‘Paus van Hagendonck’ – 1915, Aanvankelijk als ‘Laatste wegen’ en omgevormd tot ‘Paus van Hagendonck, Toneelspel in drie bedrijven
  • ‘The Golden River’ – 1915, Aanvankelijk als ‘De Gouden Rivier’ (1915), toneelspel in drie bedrijven, en tweemaal gewijzigd tot ‘The Golden River’, Spel van de Leye in vier bedrijven
  • ‘De moord op Simon’ – 1915, Dramatische schets in één bedrijf
  • ‘Wereldvrede’ – 1916, Toneelspel in drie bedrijven
  • ‘De Kooi’ – 1916, Drama in drie bedrijven
  • ‘Dorpsgezag’ – 1916, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Aërolo’ – 1916, Toneelspel in drie bedrijven – onuitgegeven
  • ‘Beatrix’ – 1917, Toneelspel in drie bedrijven
  • ‘De Zot’ – 1918, Spel van het erf in drie bedrijven
  • ‘Leentje uit ’t Hemelrijk’ – 1919, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Derby’ – 1920, Spel in vier bedrijven
  • ‘Boksers’ – 1920, Blijspel in drie bedrijven
  • ‘Klaasavondliefde’ – 1920, Spel in één bedrijf
  • ‘Prochievrijers’ – 1921, Leutig spel van te lande in vier bedrijven, Later bewerkt tot klucht van te lande in drie bedrijven
  • ‘Mevrouw de burgemeester” – 1921, Satyrisch blijspel in één bedrijf
  • ‘Lakske’ – 1923, Blijspel in één bedrijf
  • ‘De sterke man’ – 1923, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Sint Pieters Nacht’ – 1923, Drama in drie bedrijven
  • ‘Kermislieven’ – 1923, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Het Gouden Jubelfeest’ – 1925, Toneelspel in drie bedrijven
  • ‘De groote neuzen’ – 1925, Klucht in drie bedrijven
  • ‘Zomeravond’ – 1926, Toneelspel in één bedrijf
  • ‘De Gierigaard’ – 1926, Groteske in drie bedrijven
  • ‘De wonderbare clown’ – 1927, Romantisch geval in één bedrijf
  • ‘Modern Palace’ – 1928, Toneelspel in drie bedrijven
  • ‘Paradijsvogels’ – 1929, Vrolijk mirakelspel in drie bedrijven en twee taferelen
  • ‘De kerk van Sint-Elooy’ – 1931, Blijspel in drie bedrijven
  • ‘Les Justiciers’ – 1945, Drama in het Frans in vier bedrijven
  • ‘Tijl Uilenspiegel’ – 1946, Heroï-komische comedie in drie bedrijven en zeven taferelen
  • ‘Het dorp der mirakelen’ – 1947, Bewerking van ‘De kerk van Sint-Elooy’, Vrolijk mirakelspel in drie bedrijven en twee taferelen
  • ‘Hemelvaart heen en terug’ – rond 1950, Bewerking van ‘Paradijsvogels’ voor mannentoneel door C. J. Staes
  • ‘Mijnheer de Minister’ – 1950, Parodie in één bedrijf
  • ‘De clowns triomferen’ – 1952, Comedie in drie bedrijven
  • ‘De rosten duiver’ – 1952, Blijspel in één bedrijf
  • ‘De wereld vergaat’ – 1953, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Tijl Uilenspiegel en de Keizer’ – 1954, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Lamme Goedzak verliefd’ – 1954, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Het trouwfeest van Uilenspiegel’ – 1954, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Er is een Kindeke geboren’ – 1954, Ook ‘Kerstmis, Stroper’ en uitzonderlijk ‘Van pastoors en wildstropers’ genoemd.
  • Kerstgebeuren in vier bedrijven, ‘Fietje Pot kiest een man’ – 1954
  • Bewerking tot éénakter van ‘De groote neuzen’, Blijspel in één bedrijf
  • ‘De wereld vergaat’ – 1955, Burleske in drie bedrijven
  • ‘De Prinses zonder land’ – 1955, Comedie in drie bedrijven
  • ‘Wie zijn de moordenaars’ – 1955, Thriller in vier bedrijven
  • ‘Kosters en clowns’ – 1956, Klucht in drie bedrijven
  • ‘Dertienavondliefde’ – 1956, Ook ‘Vrijers op dertienavond’ genoemd, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Uilenspiegel in tweegevecht’ – 1956, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Het kongres der kosters’ – 1957, Burleske in drie bedrijven
  • ‘De soldaat van Napoleon’ – 1957, Rare klucht in drie bedrijven
  • ‘Twee keren dood’ – 1958, Eerste versie als ‘Klakke’s tweede dood’ (1957), Blijspel in drie bedrijven
  • ‘De man als kindermeid’ – 1958, Blijspel in één bedrijf
  • ‘Manten en Kalle’ – 1959, ‘De blijde begraving (of begrafenis) van Klakke Verdoest’ – 1959, Bewerking van ‘Twee keren dood’ voor gemengd toneel, Raar spel in drie bedrijven
  • ‘De zotte koning’ – 1960, Parodie in drie bedrijven
  • ‘Het straatje der weduwen’ – rond 1962, Onafgewerkt handschrift

Franse vertalingen toneelwerk

Door Martens zelf:

  • ‘Noël, Braconnier’ – 1954, Vertaling van ‘Kerstmis, Stroper’
  • ‘Les gueux au Paradis’ – 1945, Vertaling van ‘Paradijsvogels’
  • ‘Monjoyeux’, Vertaling van ‘Prochievrijers’
  • ‘La guerre des pifs’, Vertaling van ‘De groote neuzen’
  • ‘Le village des miracles’, Vertaling van ‘Het dorp der mirakelen’
  • ‘’Les vieillards amoureux’, Vertaling van ‘Leentje uit ’t Hemelrijk’

En wellicht nog tal van andere.

De vroegere gemeentesecretaris van Zulte Joseph Verplaetse vertaalde ‘Derby’ in het Frans onder dezelfde titel. Enkel in handschrift bewaard.

Operetteteksten

  • ‘De Held der Fransche Ronde’ – 1914, operettetekst in drie bedrijven
  • ‘Cupido Dictator’ – 1925, operettetekst in drie bedrijven

Filmscenario’s

  • ‘Les Vengeurs’ – 1943
  • ‘La Ville sans Enfants’ – 1948

Proza

  • ‘De held der Fransche Ronde’ – 1915 (1914), novelle
  • ‘Paradijsvogels’: N.V. Uitgeverij P. Vink Antwerpen Amsterdam – 1950; Heideland P.V.B.A. Hasselt – 1958; D.A.P. Reinaert Uitgaven Brussel – 1966 (in ‘Twee Omnibus van de gulle Vlaamse Lach’)
  • ‘Het dorp der mirakelen’: Heideland P.V.B.A. Hasselt – 1958; D.A.P. Reinaert Uitgaven Brussel – 1971 (in ‘Derde Omnibus van de gulle Vlaamse Lach’)

Verhalen in dag- en weekbladen

  • ‘Zondagsvriend’, weekblad, ‘Paradijsvogels’ in wekelijkse afleveringen van 4 januari tot 22 februari 1951
  • ‘Het Laatste Nieuws’, dagblad, korte verhalen in de periode 1945-1948
  • medewerking aan de weekbladen:’ Ons Volk’, ‘De Zweep’, ‘Zie Magazine’
  • medewerking aan de krant ‘De Landwacht’
  • in een weekblad verschenen ‘Zomeravond’ en ‘Tijl Uilenspiegel en de Keizer’ als novelle

WERK OVER GASTON MARTENS

  • Rob Roemans, ‘Gaston Martens’ (Vlamingen van beteekenis, nr 10), De Sikkel Antwerpen, z.j.
  • Joos Florquin, in ‘Ten huize van … 2’, Davidsfonds Leuven – 1971, p 9-25
  • Jo Daems, in ‘Oostvlaamse Literaire Monografieën 1982’, ‘Gaston Martens, Een visie op zijn leven – een verkenning van zijn werk’, p 99-128
  • André De Poorter, ‘Martens van Zulte – Zulte van Martens’, brochure, Gaston Martens-komitee Zulte – 1983
  • André De Poorter, ‘Gaston Martens en zijn Paradijsvogels’, Het Streekboek Nieuwkerken-Waas – 1989
  • Eddy Vaernewijck – in ‘Heemkring Scheldeveld’, Jaarboek XXXI, ‘Mijnheer Gaston, Leven en werk van toneelschrijver Gaston Martens’, p 84-119
  • André De Poorter – ‘Toen Zulte nog Zulte was’, eigen beheer (niet te koop) – 2013, p 73-77,

GASTON MARTENS OP TV

Vlaamse Televisie

  • 13 mei 1958, Ten huize van … Gaston Martens
  • vrijdag 15 juli 1960: TWEE KEER DOOD (‘De blijde begrafenis van Klakke Verdoest’), met Cyriel Van Gent, Albert Hanssens en Jef Demedts
  • vrijdag 30 juni 1961: DE KLOWNS TRIOMFEREN
  • 1963: CUPIDO DICTATOR, tv-film, tekst G. Martens, libretto Phil Van Cauwenbergh, naar muziek van Emiel Hullebroeck, met Gella Allaert en François Bernard
  • maandag 5 juli 1965: KONGRES DER KOSTERS, met Nand Buyl en Jef Demedts
  • donderdag 23 juni 1966 + maandag 31 augustus 1970: ZOMERAVOND, met Robert Maes en Jenny Tanghe
  • 27 maart 1967 + zaterdag 26 augustus 1972: LEENTJE UIT ‘T HEMELRIJK
  • zondag 23 april 1967 + 2 juni 1968: HET DORP DER MIRAKELEN
  • zaterdag 30 mei 1970: DE PARADIJSVOGELS, met Luc Philips en Robert Marcel
  • zondag 9 december 1973: PARADIJSVOGELS, met Cyriel Van Gent en Daniël De Cock
  • zondag 5 juni 1977: HET GOUDEN JUBELFEEST
  • vanaf 31 december 1979 tot 1982: gedurende drie seizoenen 38 afleveringen van DE PARADIJSVOGELS, bewerking door Mark De Bie. De serie kende nadien meerdere herhalingen, laatst nog in 2011.

Duitse Televisie

  • Jaren zestig: DE SCHELMEN IN HET PARADIJS, Duitse bewerking, toneel

Frankrijk

  • 22 feb 1959: FR, tv-film, LE VILLAGE DES MIRACLES, met Michel Galabru als Pier
  • zaterdag 2 sep 1967 : ORTF 1 Rijsel, LES GUEUX AUX PARADIS, Toneel

Nederland

  • zat 12 feb 1955 om 21u : KRO-Televisie, LEENTJE UIT ‘T HEMELRIJK door het Reizend Zeeuws Volkstoneel, regie L. Lockefeer
  • din 12 juli 1955, 20.30 tot 22.30 : Kanaal 4, PARADIJSVOGELS door Toneelgroep Theater
  • vrijdag 14 dec 1956 : NCRV, relais met de Vlaamse Omroep, PARADIJSVOGELS